Co robimy | AKTUALNOŚCI

WSPIERAJMY SENIORÓW - artykuł z Gazety Uczelnianej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu o Fundacji Wspierajmy Seniorów

2018-05-21

Leczą, uczą, prowadzą badania naukowe. Założyciele Fundacji Wspierajmy Seniorów uznali, że to za mało. Właściwa edukacja zdrowotna pacjentów jest niezbędna do zrozumienia sensu zaleceń lekarskich i tym samym ich przestrzegania, co z kolei jest bezwzględnym warunkiem skutecznego leczenia nie tylko osób starszych. Dlatego aby uzupełnić niszę informacyjną i wspomóc edukację osób starszych, powołali do życia nową organizację. O szczegółach rozmawialiśmy z fundatorami prof. Ewą A. Jankowską i doktorantem Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu lek. Marcinem Drozdem.

Seniorzy poszukują wiedzy, gdzie mogą. Gdy lekarzom brak czasu na rozmowę i rozwiewanie zdrowotnych wątpliwości, znajdują inne źródła. Porady wycinają z kolorowej prasy, zbierają, czasami wklejają do specjalnych zeszytów. A gdy obok brak ekspertów, wiedzę uzupełnią babcinymi wierzeniami o cudownym działaniu kapusty czy potężnej mocy witaminy C.

Kolorowe tygodniki źródłem wiedzy

To właśnie świadomość potrzeby edukacji stała za założycielami Fundacji Wspierajmy Seniorów. – Czuliśmy, że czegoś nam w tej układance brakuje. Jako lekarze związani z uczelnią uczestniczymy w projektach naukowych, realizujemy dydaktykę i leczymy naszych pacjentów. Na edukację siłą rzeczy brakuje już czasu, dzięki fundacji mamy szansę wypełnić tę niszę – wyjaśnia prof. Ewa A. Jankowska. Prorektor ds. nauki prof. Piotr Ponikowski mianował ją osobą odpowiedzialną za jedną z trzech kluczowych dla Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu dziedzin – healthy ageing, czyli zdrowe starzenie się. Profesor – kardiolog – dobrze się do zadania przygotowała, zdobywając specjalizację z geriatrii. Jednak to nie geriatrzy są podstawowym obiektem zainteresowania stworzonej z jej inicjatywy fundacji. Dużą wagę przywiązuje się tam do współpracy z lekarzami rodzinnymi jako tak zwaną pierwszą linią frontu.

Rośnie świadomość, ale wiedzy nadal brak

– Przed nami jest ogrom pracy, seniorzy są głodni wiedzy medycznej, ale wciąż jest ona na alarmująco niskim poziomie – podkreśla prof. Jankowska. I dodaje, że osobom, z którymi spotykali się wolontariusze fundacji w czasie organizowanych na Dolnym Śląsku spotkań, brakowało wiedzy podstawowej nawet o schorzeniach, z jakimi sami się od lat borykają. Wielu z nich nie potrafiło samodzielnie zmierzyć ciśnienia. – Zdarza się, że musimy uświadamiać szkodliwość różnych mitów, w które mocno wierzą nasi rozmówcy; usłyszałem już między innymi, że rak karmi się spożywanym mięsem czy słodyczami, a na udar pomaga przekłuwanie opuszków palców u rąk – opowiada lek. Marcin Drozd.

Zbadane oczekiwania

Fundacja Wspierajmy Seniorów działa metodycznie. Przy współpracy lokalnych klubów seniora zorganizowała liczne spotkania w różnych miejscowościach regionu. Tam wolontariusze uważnie wsłuchiwali się w zgłaszane przez uczestników potrzeby i przeprowadzili badania ankietowe dotyczące zakresu edukacji zdrowotnej wśród seniorów. Wybór tematyki oparto na badaniu preferencji osób starszych. Okazuje się, że seniorzy przede wszystkim zainteresowani są tematyką zdrowotną, w dodatku bardzo konkretnymi zagadnieniami: cukrzycą, chorobami układu ruchu, schorzeniami sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami poznawczymi i problemami z pamięcią. A poza tym kwestiami psychologicznymi i psychiatrycznymi, gdyż wielu z nich boryka się z pogorszeniem nastroju, czasami wręcz depresją. – To na podstawie przeprowadzonych ankiet wzmocniliśmy współpracę z psychologami i zaproponowaliśmy liczne spotkania o takim właśnie charakterze – wyjaśnia Marcin Drozd. A prof. Ewa A. Jankowska dodaje, że ankiety zmieniły wiele z przekonań założycieli fundacji. – Na początku chcieliśmy zaproponować bardzo szeroką ofertę, włączając w nią także aktywności związane ze zwiedzaniem czy rozwijaniem umiejętności artystycznych. Wyniki ankiet były jednoznaczne. Seniorzy oczekują przede wszystkim zajęć dotyczących tematyki zdrowotnej i możliwości spotkań z ekspertami. Okazuje się, że we Wrocławiu pomimo bogatej oferty dla seniorów w zakresie rozwoju zainteresowań czy spotkań takich zajęć z zakresu edukacji zdrowotnej brakuje – wyjaśnia profesor. Ankieta pozwoliła też wstępnie ocenić stan zdrowia badanych i ich zaangażowanie w życie społeczne.

Chęć zaangażowania mile widziana

Jako organizacja pozarządowa fundacja otwiera nowe możliwości. Jej założyciele wciąż szukają osób wyspecjalizowanych w swoich dziedzinach, które chcą się zaangażować społecznie w działanie na rzecz seniorów. Zachęcają do współpracy przedstawicieli różnych profesji. Każdy może wnieść do organizacji coś istotnego. Przede wszystkim zaś wesprzeć ją swym zaangażowaniem i chęcią pomocy oraz wiedzą i profesjonalizmem z różnych dziedzin życia, które są związane z ich hobby albo pracą zawodową. Dziś bazują nie tylko na lekarzach i psychologach, w strukturach działają prawnicy, osoby odpowiedzialne za wizerunek czy przedstawiciele różnych jednostek Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. We wspólnych badaniach uczestniczy dr hab. Izabella Uchmanowicz, prof. nadzw. z Zakładu Pielęgniarstwa Specjalistycznego, oraz kierujący Zakładem Ratownictwa Medycznego dr Jacek Smereka. Jego wyjazdowe warsztaty z pierwszej pomocy, w czasie których seniorzy mogą praktycznie przećwiczyć technikę za pomocą manekinów, cieszyły się bardzo dużą popularnością. Nie zabraknie ich zatem 15 czerwca w czasie spotkania organizowanego przez Fundację Wspierajmy Seniorów we współpracy z Katedrą i Kliniką Geriatrii kierowaną przez prof. Małgorzatę Sobieszczańską.

Forum Wspierajmy Seniorów

15 czerwca obchodzimy Dzień Osób Starszych. I dlatego właśnie w dniach 15–16 czerwca we Wrocławiu odbędzie się 1. Forum Wspierajmy Seniorów, które w założeniu połączyć ma 3 grupy: seniorów, lekarzy opiekujących się na co dzień pacjentami w starszym wieku (głównie lekarzy rodzinnych) i ekspertów różnych dziedzin medycyny. Patronat nad tym wydarzeniem edukacyjnym objęli m.in., rektorzy 4 miejscowych uczelni, tj. Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, Uniwersytetu Wrocławskiego, Politechniki Wrocławskiej oraz Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu. Ambasadorami Forum Wspierajmy Seniorów zgodzili się być profesorowie: Andrzej Milewicz, Jan Miodek i Jan Chmura, znakomici członkowie wrocławskiego środowiska akademickiego, którzy swoim aktywnym stylem życia, realizacją pasji sportowych i artystycznych są przykładami dla seniorów, jak brać z życia co najlepsze.Pracownicy i studenci tych uczelni wezmą udział w zajęciach z seniorami w ramach wolontariatu. Część skierowana do pacjentów odbędzie się 15 czerwca i będzie składać się z warsztatów, których tematyka w dużej mierze wynika ze zgłaszanego zainteresowania. Wśród propozycji znalazły się wspomniane już warsztaty z udzielania pierwszej pomocy i postępowania w stanach zagrożenia życia i zdrowia. Ponadto zaplanowano liczne warsztaty z psychologami, którzy będą mówić o zaburzeniach funkcji poznawczych, o psychosomatyce, psychodietetyce i pogarszaniu nastroju, podpowiedzą też, jak radzić sobie ze stresem i przekonają, że odpowiednie jedzenie ma ogromne znaczenie dla zdrowia duszy i ciała. Osobna część forum 16 czerwca będzie skierowana do lekarzy zajmujących się leczeniem osób starszych oraz ekspertów, dla których będzie to miejsce wymiany informacji i doświadczeń i którzy spróbują oswoić lekarzy z tematyką geriatryczną. Organizatorzy spodziewają się dyskusji, która pozwoli sformułować interdyscyplinarną deklarację określającą priorytety wielowymiarowej opieki nad osobami w wieku starszym, z uwzględnieniem z jednej strony nowoczesnych terapii, a z drugiej konieczności edukacji zdrowotnej seniorów i ich opiekunów.

Nie uciekniemy od tematu

– Od tematu starzejącego się społeczeństwa nie uciekniemy – mówi prof. Ewa A. Jankowska. – By zwiększyć szanse osób starszych na zdrowe pozytywne starzenie się, trzeba wdrożyć systemowe programy prewencji geriatrycznej. Aktywny fizycznie, intelektualnie i społecznie styl życia, prawidłowe odżywianie muszą nam towarzyszyć od najmłodszych lat. Tylko zdrowe dziecko, z którego wyrośnie zdrowy dorosły, ma szansę na w miarę zdrową i pogodną starość. Trzeba w ludziach zaszczepiać tę świadomość i promować nowe normy zachowań, dlatego tak ważna jest kwestia odpowiedniej edukacji zdrowotnej i profilaktyki. Dla naszej fundacji to kwestie fundamentalne – podkreśla prof. Ewa A. Jankowska.

Monika Maziak

Artykuł dostępny w najnowszym majowym wydaniu Gazety Uczelnianej.